درمان ترس کودکان ۸ و ۱۰ ساله | روش برداشتن ترس از کودک
درمان ترس کودکان ۸ و ۱۰ ساله و همه سنین! ترس در هر سنی چه دلیلی دارد؟ برداشتن ترس از کودک
یکی از مسائل آزاردهنده برای والدین مساله ترس در کودکان و درمان ترس کودکان است که می تواند زندگی را به کام همه ی اعضای خانواده کودک تلخ کند. ترس کودک، دلیل مراجعه بخش عظیمی از افرادی است که به کلینیک روانشناسی کودک ذهن آرا مراجعه می کنند و به دنبال درمان دارویی یا روانشناسی برای برطرف کردن فوبیا یا ترس های بیمارگونه کودک خود هستند. با مطالعه ی این مطلب با انواع ترس ها در کودکان سنین مختلف آشنا می شوید و راه های کنترل و درمان ترس کودک را آموزش خواهید دید.
چه ترس هایی در کودک طبیعی هستند؟
علت های ترس در کودکان ۲ تا ۵ ساله
عواملی که باعث ترسیدن کودک در سنین بین ۲ سال تا ۵ سال می شوند عبارت اند از :
- ترس از دستشویی
- ترس از تاریکی
- ترس از سایه ها
- ترس از تنها خوابیدن
- ترس از آب و هوا
- ترس از صداهای بلند
علت ترس در کودکان ۵ تا ۷ ساله
عواملی که باعث ترسیدن کودک در سنین بین ۲ سال تا ۵ سال می شوند عبارت اند از :
- ترس از تاریکی
- ترس از آتش
- ترس از آدم های بد
- ترس از مورد آزمون قرار گرفتن
- ترس از طرد شدن توسط هم سن و سالان
- ترس از دکتر و آمپول
- ترس از حشرات و حیوانات
دلایل ترس در کودک ۷ تا ۱۲ سال – درمان ترس کودکان ۱۰ ساله
عواملی که باعث ترسیدن کودک در سنین بین ۲ سال تا ۵ سال می شوند عبارت اند از :
- ترس از آدم های بد و روح
- ترس از تنها در خانه ماندن
- ترس از مردن
- ترس از مریضی
- ترسی از مشکلات درسی
- ترس از طرد شدن توسط همسالان
ترس در کودکان ۸ ساله چرا ایجاد میشود؟
ترس در کودکان ۸ ساله یکی از شایعترین نگرانیهای والدین است. در این سن، کودک از نظر شناختی نسبت به سالهای قبل رشد قابل توجهی پیدا کرده و بهتر میتواند خطرات واقعی و فرضی را درک کند. به همین دلیل ممکن است ترسهایی را تجربه کند که قبلاً وجود نداشتهاند. در بیشتر موارد، این ترسها بخشی طبیعی از روند رشد هستند؛ اما اگر شدت آنها زیاد باشد یا زندگی روزمره کودک را مختل کند، نیاز به بررسی تخصصی دارد.
مهمترین علتهای ترس در کودکان ۸ ساله عبارتاند از:
- ترس از تنها ماندن: کودک در این سن ممکن است نگران دور شدن از والدین یا تنها ماندن در خانه باشد.
- ترس از تاریکی: با وجود افزایش سن، هنوز بسیاری از کودکان ۸ ساله از تاریکی یا خوابیدن در اتاق خود میترسند.
- ترس از دزد، افراد غریبه یا آدمهای بد: آشنایی بیشتر با اخبار، فیلمها یا صحبتهای بزرگسالان میتواند این نگرانی را افزایش دهد.
- ترس از شکست در مدرسه: امتحانات، نمرات، تکالیف و نگرانی از عملکرد تحصیلی از دلایل رایج اضطراب در این سن هستند.
- ترس از طرد شدن توسط دوستان: پذیرش اجتماعی برای کودک اهمیت بیشتری پیدا میکند و ممکن است از مسخره شدن یا تنها ماندن بترسد.
- ترس از بیماری یا مرگ اعضای خانواده: درک بهتر مفهوم مرگ باعث میشود برخی کودکان درباره سلامت والدین یا خودشان نگرانی بیشتری داشته باشند.
اگر این ترسها گاهبهگاه ظاهر شوند و با حمایت والدین کاهش پیدا کنند، معمولاً طبیعی هستند. اما اگر کودک به دلیل ترس از مدرسه رفتن، خوابیدن، بازی کردن یا حضور در جمع خودداری کند، بهتر است توسط روانشناس کودک ارزیابی شود.
ترس در کودکان ۱۰ ساله نشانه چیست؟
ترس در کودکان ۱۰ ساله نسبت به سنین پایینتر پیچیدهتر میشود، زیرا توانایی تحلیل، آیندهنگری و پیشبینی پیامدها در آنها افزایش یافته است. به همین دلیل، ترسهای این سن معمولاً کمتر خیالی و بیشتر مرتبط با واقعیتهای زندگی هستند.
در این سن ممکن است کودک دچار نگرانیهایی مانند:
- ترس از شکست تحصیلی
- ترس از قضاوت شدن توسط دیگران
- ترس از تنهایی
- ترس از بیماری یا مرگ
- ترس از زورگویی در مدرسه
- ترس از آینده یا اتفاقات ناگوار
وجود این نگرانیها همیشه به معنای اختلال روانشناختی نیست؛ اما اگر علائم زیر نیز دیده شوند، احتمال وجود اختلال اضطرابی افزایش مییابد:
- بیخوابی یا کابوسهای مکرر
- دلدرد یا سردرد بدون علت پزشکی
- امتناع از رفتن به مدرسه
- گریههای مکرر
- وابستگی شدید به والدین
- کاهش اعتمادبهنفس
- اجتناب از فعالیتهایی که قبلاً برای کودک لذتبخش بودهاند
در بسیاری از موارد، ترس در کودکان ۱۰ ساله با آموزش مهارتهای مقابلهای، حمایت والدین و در صورت نیاز جلسات رواندرمانی بهخوبی درمان میشود.
علت ترس نوجوانان در سنین ۱۲ تا ۱۸ سال
نوجوانان در سنین ۱۲ تا ۱۸ سالگی معمولا از چه چیز هایی می ترسند
- ترس از نداشتن امنیت
- ترس از بیماری
- ترس از شکست تحصیلی یا ورزشی
- ترس از ارائه درسی
- ترس از نحوه برداشت دیگران از او
- ترس از خشونت و مشکلات جهانی
ترس های معمولی در سنین ۱۸ تا ۲۰ سالگی
معمولا در سن ۱۸ تا بیست سالگی که نوجوان وارد جوانی می شود، ترس هایی را تجربه می کند که در این سن طبیعی است. برخی از این ترس ها عبارت اند از:
- ترس از بیخانمان شدن
- ترس از بیماری
- ترس از مردن
- ترس از عملکرد دانشگاهی
- ترس از طرد عاطفی
- ترس از اهداف زندگی و آینده
- ترس از بزرگسالی
روش های درمان ترس کودکان – برداشتن ترس از کودک
درمان اختلالات اضطرابی کودکان / درمان ترس کودکان
درمان شناختی رفتاری بهترین درمان تایید شده برای اختلالات اضطرابی در کودکان و نوجوانان است. اثربخشی آن در مطالعاتی به مدت چهار سال نشان داده شده است. یک روش متداول، مواجهه سازی یا موقعیتهای ترسناک است که برای موفقیت در رویارویی با ترسها پاداش میگیرد. به عنوان مثال، کودکان خردسال مبتلا به فوبیا را می توان در نزدیکی جسم ترسناک قرار داد و به آنها اجازه داد تا کاری اطمینان بخش و لذت بخش مانند خوردن یا بازی با یک اسباب بازی مورد علاقه انجام دهند. می توان به کودکان بزرگتر نشان داد که چگونه از تنفس عمیق یا آرامش عضلانی استفاده کنند، یا به آنها آموزش داده شود که از افکار خودشکسته و ترس آور صحبت کنند. تکنیک دیگر مدل سازی است – از کودک مضطرب بخواهید از درمانگر یا کودک دیگری که ترسی نشان نمی دهد تقلید کند.
روشهای شناختی و رفتاری اغلب در گروههایی بهترین نتیجه را دارند که به کودکان خجالتی و ترسو فرصتهایی برای دوستیابی، افزایش اعتماد به نفس کودک و آزمایش انواع رفتارهای جدید میدهد.
بازی درمانی با استفاده از اسباببازیها، عروسکها و نقاشیها ممکن است به کودکان خردسال کمک کند ترسهای خود را بشناسند و بیان کنند. درمان روان پویشی ممکن است به کودکان بزرگتر کمک کند تا برخی از منابع اضطراب خود را درک کنند. مشاوره حمایتی – گوش دادن دلسوزانه و اطمینان بخشی – باید با هر شکلی از درمان اضطراب در کودکان همراه باشد.
والدین و سایر اعضای خانواده می توانند به طرق مختلف کمک کنند. آنها می توانند در مورد چگونگی مدیریت اضطراب کودک آموزش ببینند. آنها می توانند با ارائه مدل های اعتماد به نفس و حل مسئله و پاداش برای غلبه بر ترس ها، درمان شناختی رفتاری را تسهیل کنند. گاهی یک مشکل خانوادگی منشأ اضطراب کودک است یا کودک مضطرب خود را عامل ایجاد هر گونه مشکل در خانواده می داند. در این صورت، خانواده درمانی مشترک که همه اعضا در آن شرکت می کنند ممکن است ایده خوبی باشد.
از بین بردن موقعیت ترسآور: یکی از راههای درمان ترس کودک، دور کردن وی از شرایط و موقعیت ترسآور است، مثلا محیط تاریک.
تلقین در تقویت روحی: یکی از روشهای مؤثر، تلقین شجاعت به کودک است، چرا که گاهی ترس، ناشی از عدم اعتماد به نفس و احساس بیکفایتی است و در صورتی که کودک اعتماد به نفس یابد، میتواند به عنوان فردی شجاع بر ترس خود غلبه کند.
ارائه الگو: یکی از راههای درمان، ارائه الگوی مناسب و شجاع برای کودکان ترسو است. این الگو باید بدون نقص و قابل لمس و به دور از مقایسه با او باشد که البته الگوهای مناسب را بهتر است از میان کتابها انتخاب کر
درمانهای پزشکی: گاهی کودک از نظر جسمی دچار ضعفهای بدنی شده است و این ضعف زمینه را برای ترس ایجاد کرده است. اختلالات غدد و ترشحات اضافی ممکن است با تأثیر بر سیستم بدن سبب مشکلات و اختلالاتی چون ترس در کودکان شوند.
تحقیقات طولانی مدت در مورد درمان این اختلالات نادر است، و ما اطلاعات کمی در مورد آنچه که به طور خاص برای کودکان، برخلاف بزرگسالان، موثر است، نداریم. تأثیر مشکلات خانوادگی و زناشویی قابل توجه است اما تعیین کمیت آن دشوار است. شواهد کمی در مورد خطرات و فواید داروها وجود دارد. خوشبختانه، کودکان معمولاً از ترس عبور می کنند یا می توانند با موفقیت درمان شوند. همچنین کودکان خجالتی لزوما به بزرگسالان مبتلا به اختلالات اضطرابی تبدیل نمی شوند. حتی اثرات استرس تروماتیک ممکن است در طول سال ها محو شود. این حوزه ای است که در آن خوش بینی یک نگرش قابل قبول برای متخصصان بهداشت روان است.
چگونه ترس کودک را از بین ببریم؟
بسیاری از والدین میپرسند چگونه ترس کودک را از بین ببریم؟ پاسخ این است که هدف اصلی، حذف کامل ترس نیست؛ بلکه کمک به کودک برای مدیریت و غلبه بر آن است. ترس یک هیجان طبیعی و محافظتی است و زمانی مشکلساز میشود که شدت آن بیش از حد باشد.
روشهای مؤثر برای کاهش ترس کودک عبارتاند از:
احساسات کودک را بپذیرید
به جای گفتن «نترس، چیزی نیست»، احساس او را تأیید کنید. مثلاً بگویید: «میدانم که الان ترسیدی و این احساس برایت واقعی است.»
علت ترس را پیدا کنید
گاهی ترس کودک بعد از یک اتفاق خاص، دیدن فیلم ترسناک، تجربه تصادف، دعواهای خانوادگی یا تغییر مدرسه ایجاد میشود. شناخت علت، درمان را بسیار آسانتر میکند.
مواجهه تدریجی را جایگزین اجتناب کنید
اگر کودک از تاریکی میترسد، بهتدریج و مرحلهبهمرحله او را با شرایط آشنا کنید. اجبار یا مواجهه ناگهانی میتواند ترس را تشدید کند.
الگوی مناسبی باشید
کودکان واکنش والدین را تقلید میکنند. اگر والدین دائماً نگران، مضطرب یا ترسو باشند، احتمال بروز ترس در کودک نیز افزایش مییابد.
اعتمادبهنفس کودک را تقویت کنید
تشویق کودک برای انجام کارهای مستقل، حل مسئله و تصمیمگیری باعث میشود احساس توانمندی بیشتری داشته باشد و راحتتر با ترسهایش مقابله کند.
در صورت تداوم علائم از روانشناس کمک بگیرید
اگر ترس کودک طی چند هفته یا چند ماه کاهش پیدا نکرد یا زندگی روزمره او را مختل کرد، درمان تخصصی بهترین گزینه خواهد بود.
روش برداشتن ترس بچه در خانه
در بسیاری از موارد، والدین میتوانند با رعایت چند اصل ساده، به کاهش ترس کودک در خانه کمک کنند. البته اگر ترس شدید یا مزمن باشد، درمان خانگی بهتنهایی کافی نیست.
راهکارهای کاربردی عبارتاند از:
- هر روز درباره احساسات کودک با او صحبت کنید.
- برای کودک برنامه خواب منظم ایجاد کنید.
- از دیدن فیلمها، بازیها و اخبار ترسناک جلوگیری کنید.
- شبها از چراغ خواب در صورت نیاز استفاده کنید.
- قبل از خواب کتاب یا داستان آرامشبخش بخوانید.
- بازیهای نقشآفرینی انجام دهید تا کودک بتواند ترسهایش را بیان کند.
- تمرینهای تنفس عمیق و آرامسازی را آموزش دهید.
- موفقیتهای کوچک کودک در مقابله با ترس را تحسین کنید.
- هرگز کودک را به خاطر ترسیدن سرزنش یا مسخره نکنید.
- از تنبیه یا تهدید برای از بین بردن ترس استفاده نکنید.
این اقدامات در بسیاری از کودکان باعث کاهش تدریجی ترس میشود و احساس امنیت بیشتری در آنها ایجاد میکند.
نقش والدین در درمان ترس کودک
- هراس کودک بسته به میزان اضطراب وی در برخورد با مساله، پس زمینه ذهنی و میزان درگیری ذهنی کودک با مساله، با شدت و ضعف متغیر بروز میکند. برای برطرف کردن هراس کودک این چند نکته را به یاد بسپاریم.
- از پند و نصیحت بپرهیزیم، مشکل کودک با پند و نصیحت، ایراد گرفتن از او، بی اهمیت جلوه دادن مساله به بهانه برطرف شدن تدریجی موضوع و… رفع نمیشود. انتقاد تند همراه با مقایسه کودک با همسالانش نیز روش مناسبی نیست.
- باور کنیم فرزندمان از چیزی میترسد و این ترس روح و جسم او را میآزارد، با باور این نکته میتوانیم به راحتی مشکل را ریشه یابی و حل کنیم.
- به کودک مبارزه کردن با ترس را بیاموزیم، اینکه چطور با شناسایی علت ترس خود و کمک خواستن از ما مشکل را برطرف کند.
- کودک را بدون برنامه ریزی و به طور ناگهانی در شرایط خطرناک یا ترسناکی که از آن هراس دارد، قرار ندهید. بعضی بر این باورند که با قرار گرفتن ناگهانی کودک در شرایطی که از آن هراس دارد، مساله برطرف میشود. این تفکر کاملاً غلط است. با این روش تنها باعث شوکه شدن او و احتمالاً بروز مشکلاتی دیگر در او میشویم.
- ترسهای خوب را به او بیاموزیم، به عبارتی در حالی که نترس بودن را به او آموزش میدهیم، محتاط بودن را نیز به او بیاموزیم تا همیشه بتواند با دقت و تیزبینی خطرات را شناسایی و از آنها دوری کند.
- مشورت با روان شناس و مطالعه کتابهای مرتبط با روان شناسی کودک به ویژه هراس کودکان را فراموش نکنیم.
اشتباهات والدین که ترس کودک را بیشتر میکند
گاهی بدون آنکه والدین متوجه باشند، رفتار آنها باعث ماندگار شدن یا تشدید ترس کودک میشود.
اشتباهات رایج عبارتاند از:
مسخره کردن کودک
جملاتی مانند «این که ترس ندارد!» یا «بچه که نباید بترسد» باعث کاهش اعتمادبهنفس کودک میشود.
مجبور کردن کودک به روبهرو شدن ناگهانی با عامل ترس
قرار دادن کودک در موقعیت ترسناک بدون آمادگی، میتواند اضطراب او را چند برابر کند.
محافظت بیش از حد
اگر والدین همیشه کودک را از هر موقعیت جدید دور نگه دارند، فرصت یادگیری مقابله با ترس از او گرفته میشود.
انتقال اضطراب خود به کودک
کودک از رفتار والدین الگو میگیرد. والدینی که دائماً درباره بیماری، دزد، تصادف یا خطر صحبت میکنند، ناخواسته احساس ناامنی را به فرزند خود منتقل میکنند.
تهدید کردن کودک
جملاتی مانند «اگر حرف گوش نکنی پلیس میآید»، «دکتر آمپول میزند» یا «لولو میآید» اگرچه ممکن است در کوتاهمدت کودک را ساکت کنند، اما در بلندمدت زمینه ایجاد ترسهای پایدار را فراهم میکنند.
نادیده گرفتن ترس کودک
بیتوجهی کامل به احساسات کودک باعث میشود او احساس کند کسی نگرانیهایش را درک نمیکند و اضطرابش افزایش یابد.
چه زمانی برای درمان ترس کودک به روانشناس مراجعه کنیم؟
اگرچه بسیاری از ترسهای کودکی با رشد طبیعی کاهش پیدا میکنند، اما برخی از آنها بدون درمان ممکن است به اختلالات اضطرابی، فوبیا یا مشکلات اجتماعی در نوجوانی و بزرگسالی تبدیل شوند.
بهتر است در شرایط زیر از روانشناس کودک کمک بگیرید:
- ترس بیش از چند ماه ادامه دارد.
- کودک از فعالیتهای عادی زندگی اجتناب میکند.
- ترس باعث افت تحصیلی شده است.
- کودک کابوسهای مکرر یا اختلال خواب دارد.
- علائم جسمی ناشی از اضطراب مانند دلدرد، تهوع یا تپش قلب مشاهده میشود.
- وابستگی شدید به والدین ایجاد شده است.
- والدین با وجود تلاشهای خانگی نتوانستهاند ترس کودک را کاهش دهند.
- کودک پس از یک حادثه، تصادف، سوگ، طلاق یا تجربه آسیبزا دچار ترس شدید شده است.
روانشناس کودک با ارزیابی دقیق، علت اصلی ترس را شناسایی کرده و متناسب با سن و شرایط کودک، از روشهایی مانند بازیدرمانی، درمان شناختی رفتاری، آموزش مهارتهای مقابله با اضطراب و آموزش والدین استفاده میکند. مراجعه زودهنگام باعث میشود درمان سریعتر، سادهتر و مؤثرتر انجام شود.
مشاوره و رواندرمانی ترس در کودکان
گروه روانشناسی ذهن آرا با در اختیار داشتن متخصصین زبده در زمینه کودک به همراه تجربه رضایت حداکثری مراجعین، در راستای ترس کودک شما می تواند علت و ریشه ترس را یافته و با موثرترین روش های بازی درمانی در سریع ترین زمان ممکن اقدام به درمان ترس در کودک شما بکند. لذا با روانشناس خوب ما در تماس باشید.
سلام متاسفانه من اشتباهی کردم که الان دارم نتیجه شو میبینم ، شب ها پسرم نمیخوابید با صدای سگ میترسوندمش خوابش میکردم قبل از ۲سالگی الان ۲/۵ساله شه همش تو خواب میترسه میپره از خواب وحشت داره از سگ همش میگه تو خونه سگ هست لطفا راهنمایی کنید چیکار کنم برای درمانش
سلام وقت شما بخیر، این مشکلی که می فرمایید چون مدت زیادی از روش می گذره، قطعا درمانش هم زمان بر هست. ولی با تکنیک های بازی درمانی و تکنیکهای روانشناختی میشه درمان کرد. به طور کلی فوبیاها توی روانشناسی جزء اختلالات سخت نیستند و در اکثر مواقع درمان صورت می گیره …
می تونین با متخصصین ما در ارتباط باشید
سلام خسته نباشین پسرم کلاس سوم و خیلی از تنهایی و دزد میترسه و البته میگه دوستاش دیدن که تو کوچه مون یک بچه رو دزدیدن بعد از اون حرف الان اون از تنهایی میترسه لطفاً راهنمایی کنین
سلام من ۱۴سالمه و ترس کودک ۲تا ۵سالو دارم چی کنم همش از جن میترسم راهکار بزارید
سلام پسر من ۴ ساله هست اصلا تنها نمیمونه ولی خیلی میترسه تو خواب یکهو بیدار میشه و صدا میزنند حتی اگه پدرش هم پیشش باشه بازم گریه میکنه و میترسه وقتی میخوام جواب بدم از دور که تا میرسم بهش آروم باشه بدتر از صدا میترسه و تو بغل باش قایم میشه تو اتاقش اصلا تنهایی نمیره حتی برای یک لحظه.
سلام من پسرم ۲ساله ۷ماهشه از محمد قوای اونو خیلی ترسوندم الان لولکنت زبان پیداکرده چکارکنم خیلی هم میترسه از نقاب چکارکنم که ترسش ازبین بره
سلام من دخترم ۱۱سالشه شبها موقع خواب گریه میکنه میگه میترسم همش میگه انگار یکی گلوم رو گرفته میخوام خفه بشم بنظرتون چه کار کنم
سلام یه پسردارم کلاس سوم هستش بعضی وقت ها سرش وخیلی تکون میده نمیدونم که چرااینجور شده میخواستم بگم بایدچی کارکنم باهاش که بفهمم چشه
سلام نترس. آفرین