آسکشوال چیست و سکشوال یعنی چه؟ تفاوت ها
آسکشوال (Asexual) یا بیجنسگرا به فردی گفته میشود که جاذبه جنسی نسبت به دیگران را تجربه نمیکند یا آن را بسیار کم تجربه میکند. آسکشوالیتی در منابع علمی بهعنوان یکی از الگوهای گرایش جنسی شناخته میشود و نباید صرفاً با کممیلی جنسی، نداشتن رابطه جنسی، تجرد یا یک اختلال روانی یکی دانسته شود.
اگر در گوگل عبارتهایی مانند «آسکشوال چیست؟»، «آسکشوال یعنی چی؟»، «اسکشوال چیست؟» یا «سکشوال یعنی چه؟» را جستوجو کردهاید، احتمالاً مهمترین سؤال شما این است که این اصطلاحات دقیقاً چه معنایی دارند و چه تفاوتی با یکدیگر دارند.
در این مقاله، ابتدا معنی ساده آسکشوال و سکشوال را توضیح میدهیم و سپس تفاوت جاذبه جنسی با میل جنسی، برانگیختگی، رابطه جنسی و گرایشهای مختلف در طیف آسکشوالیتی را بررسی میکنیم.
آسکشوال چیست؟
آسکشوال (Asexual) به فردی گفته میشود که جاذبه جنسی نسبت به دیگران را تجربه نمیکند یا آن را بسیار کم تجربه میکند. در منابع علمی، آسکشوالیتی یک گرایش یا هویت جنسی در نظر گرفته میشود و تجربه افراد آسکشوال میتواند با یکدیگر متفاوت باشد.
به زبان ساده، جاذبه جنسی یعنی اینکه فرد نسبت به شخص دیگری کشش جنسی احساس کند. بنابراین آسکشوال بودن بیشتر به نحوه تجربه جاذبه جنسی مربوط است، نه صرفاً اینکه فرد رابطه جنسی دارد یا ندارد.
به همین دلیل، نمیتوان گفت هر فردی که رابطه جنسی ندارد آسکشوال است یا هر فرد آسکشوالی الزاماً از هر نوع رابطه یا صمیمیت دوری میکند.
آسکشوال یعنی چه؟
«آسکشوال» همان واژه انگلیسی Asexual است و در فارسی با شکلهای مختلفی مانند:
- آسکشوال
- اسکشوال
- ایسکشوال
- بیجنسگرا
- بیجنسگرایی
- غیرجنسی
جستوجو میشود.
در بیشتر کاربردهای فارسی، «آسکشوال» و «بیجنسگرا» به یک مفهوم اشاره دارند و تفاوت آنها بیشتر در واژه و شیوه ترجمه است، نه اینکه دو گرایش کاملاً متفاوت باشند.
سکشوال یعنی چه؟
«سکشوال» از واژه انگلیسی Sexual گرفته شده و در گفتگوهای مربوط به گرایش جنسی ممکن است برای اشاره به فردی استفاده شود که جاذبه جنسی را تجربه میکند. برای این مفهوم، اصطلاح انگلیسی Allosexual نیز به کار میرود.
بنابراین در سادهترین شکل:
آسکشوال: فردی که جاذبه جنسی را تجربه نمیکند یا بسیار کم تجربه میکند.
آلوسکشوال/سکشوال: فردی که جاذبه جنسی را تجربه میکند.
البته «سکشوال» بهتنهایی مشخص نمیکند فرد به چه جنس یا جنسیتهایی جذب میشود. برای مثال، دگرجنسگرا، همجنسگرا و دوجنسگرا همگی میتوانند جاذبه جنسی را تجربه کنند، اما جهت یا الگوی این جاذبه با یکدیگر متفاوت است.
APA نیز گرایش جنسی را مفهومی مرتبط با جاذبه جنسی و عاطفی فرد نسبت به دیگران تعریف میکند و asexual را در میان نمونههای گرایش جنسی قرار میدهد.
تفاوت آسکشوال و سکشوال چیست؟
تفاوت اصلی را میتوان در تجربه جاذبه جنسی خلاصه کرد:
| اصطلاح | معنی ساده |
|---|---|
| آسکشوال | جاذبه جنسی را تجربه نمیکند یا بسیار کم تجربه میکند |
| سکشوال/آلوسکشوال | جاذبه جنسی را تجربه میکند |
| گریسکشوال | جاذبه جنسی را بهندرت یا در شرایط محدود تجربه میکند |
| دمیسکشوال | جاذبه جنسی معمولاً پس از شکلگیری پیوند عاطفی عمیق ایجاد میشود |
البته این جدول فقط یک توضیح ساده است و تجربه واقعی افراد میتواند پیچیدهتر و متنوعتر باشد. پژوهشهای علمی نیز بر وجود تنوع قابلتوجه در تجربه افراد در طیف آسکشوالیتی تأکید کردهاند.
آیا آسکشوال و بیجنسگرایی یک معنی دارند؟
در کاربرد رایج، بله. آسکشوال ترجمه یا شکل فارسیشده واژه Asexual است و «بیجنسگرا» یا «بیجنسگرایی» نیز برای اشاره به همین مفهوم استفاده میشود.
بنابراین بهتر است آسکشوال و بیجنسگرایی را دو گرایش متفاوت تصور نکنیم.
تفاوت آسکشوال بودن با کممیلی جنسی چیست؟
این یکی از مهمترین تفاوتهایی است که هنگام صحبت درباره آسکشوالیتی باید در نظر گرفت.
جاذبه جنسی، میل جنسی و برانگیختگی جنسی یک مفهوم واحد نیستند.
آسکشوالیتی عمدتاً به تجربه جاذبه جنسی نسبت به دیگران مربوط است. در مقابل، میل یا برانگیختگی جنسی میتواند به تجربههای دیگری مربوط باشد. برای مثال، ممکن است فردی:
- جاذبه جنسی کمی نسبت به دیگران داشته باشد؛
- برانگیختگی جسمی را تجربه کند؛
- میل جنسی داشته باشد؛
- از برخی رفتارهای جنسی لذت ببرد؛
- یا اصلاً علاقهای به فعالیت جنسی نداشته باشد.
هیچکدام از این موارد بهتنهایی برای تعیین آسکشوال بودن کافی نیستند. پژوهشهای پزشکی نیز تأکید میکنند که آسکشوالیتی با اختلالات جنسی یکسان نیست.
آیا آسکشوال بودن با نداشتن رابطه جنسی یکی است؟
خیر. ممکن است فردی رابطه جنسی نداشته باشد اما آسکشوال نباشد. برای مثال، شخصی ممکن است به دلایل شخصی، مذهبی، رابطهای یا انتخاب فردی تصمیم بگیرد رابطه جنسی نداشته باشد.
از طرف دیگر، رفتار جنسی بهتنهایی تعیینکننده گرایش جنسی فرد نیست.
به همین دلیل:
نداشتن رابطه جنسی ≠ آسکشوال بودن
و:
داشتن رابطه جنسی ≠ نداشتن آسکشوالیتی
این تفاوت میان «جاذبه جنسی» و «رفتار جنسی» یکی از نکات مهم در درک آسکشوالیتی است. منابع تخصصی آسکشوالیتی نیز بر تفاوت میان asexuality و celibacy یا پرهیز از رابطه جنسی تأکید میکنند.
آیا آسکشوال بودن یک انتخاب است؟
بهتر است آسکشوالیتی را با «تصمیم برای نداشتن رابطه جنسی» یکی ندانیم. تجرد یا پرهیز جنسی میتواند یک انتخاب یا رفتار باشد؛ اما آسکشوالیتی به تجربه جاذبه جنسی مربوط است.
بنابراین فردی ممکن است جاذبه جنسی داشته باشد ولی تصمیم بگیرد رابطه جنسی نداشته باشد. چنین فردی لزوماً آسکشوال نیست.
برعکس، یک فرد آسکشوال نیز ممکن است در شرایط خاصی وارد رابطه جنسی شود؛ بنابراین رفتار جنسی بهتنهایی مشخص نمیکند فرد چه گرایشی دارد.
آیا افراد آسکشوال عاشق میشوند؟
بله، آسکشوال بودن به معنی ناتوانی در تجربه عشق یا دلبستگی عاطفی نیست. جاذبه جنسی و جاذبه عاطفی یا رمانتیک میتوانند از یکدیگر متفاوت باشند.
برخی افراد آسکشوال ممکن است:
- عاشق شوند؛
- رابطه عاطفی داشته باشند؛
- به فردی دلبستگی عاطفی پیدا کنند؛
- ازدواج کنند؛
- یا ترجیح دهند وارد رابطه عاشقانه نشوند.
بنابراین نباید تصور کرد که همه افراد آسکشوال تجربه یکسانی از رابطه دارند.
پژوهشهای مربوط به آسکشوالیتی نیز نشان دادهاند که افراد آسکشوال میتوانند جاذبههای دیگری مانند جاذبه رمانتیک را تجربه کنند.
آیا افراد آسکشوال میتوانند رابطه عاطفی داشته باشند؟
بله. آسکشوال بودن به معنای ناتوانی در ایجاد صمیمیت یا رابطه عاطفی نیست. برخی افراد آسکشوال ممکن است رابطه عاشقانه داشته باشند و برخی دیگر ممکن است رابطه دوستانه، صمیمیت عاطفی یا زندگی مستقل را ترجیح دهند.
میزان علاقه به تماس فیزیکی، بوسه، در آغوش گرفتن، رابطه جنسی و سایر شکلهای صمیمیت نیز در افراد مختلف متفاوت است. بنابراین نمیتوان برای همه افراد آسکشوال یک الگوی ثابت از رابطه تعریف کرد.
آیا افراد آسکشوال برانگیختگی جنسی دارند؟
ممکن است داشته باشند. یکی از اشتباهات رایج این است که تصور کنیم فرد آسکشوال الزاماً هیچ نوع برانگیختگی جسمی یا میل جنسی را تجربه نمیکند.
اما برانگیختگی، میل و جاذبه جنسی مفاهیم یکسانی نیستند. یک فرد ممکن است واکنش جسمی یا برانگیختگی جنسی داشته باشد، بدون اینکه نسبت به یک فرد خاص جاذبه جنسی احساس کند.
به همین دلیل، وجود یا نبود برانگیختگی بهتنهایی برای تعیین آسکشوال بودن کافی نیست.
طیف آسکشوالیتی چیست؟
آسکشوالیتی برای برخی افراد به شکل کاملاً بدون جاذبه جنسی تجربه میشود، اما همه تجربهها دقیقاً یکسان نیستند.
دو اصطلاحی که بیشتر در ارتباط با طیف آسکشوالیتی مطرح میشوند عبارتاند از:
گریسکشوال (Graysexual)
گریسکشوال یا خاکستریسکشوال برای افرادی به کار میرود که جاذبه جنسی را بهندرت، با شدت کم یا فقط در شرایط خاص تجربه میکنند.
دمیسکشوال (Demisexual)
دمیسکشوال به فردی اشاره دارد که جاذبه جنسی معمولاً پس از شکلگیری یک پیوند عاطفی عمیق ظاهر میشود.
این اصطلاحات در منابع علمی نیز در توضیح طیف آسکشوالیتی مطرح شدهاند.
آیا آسکشوال بودن بیماری یا اختلال روانی است؟
خودِ آسکشوالیتی بهتنهایی به معنای وجود یک اختلال روانی نیست.
یکی از اشتباهات رایج این است که نبود یا کمبود جاذبه جنسی را همیشه بهعنوان یک مشکل پزشکی یا روانشناختی تفسیر کنیم.
منابع تخصصی، آسکشوالیتی را از اختلالات مربوط به میل و برانگیختگی جنسی متمایز میکنند. مسئله مهم در ارزیابی بالینی این است که تجربه فرد را با زمینه، میزان ناراحتی و تغییرات قبلی او در نظر بگیریم، نه اینکه صرفاً کمبود جاذبه جنسی را بیماری تلقی کنیم.
علت آسکشوال بودن چیست؟
نمیتوان آسکشوالیتی را به یک علت واحد مانند تروما، تربیت خانوادگی یا تجربه بد جنسی نسبت داد. همچنین اگر فردی در مقطعی از زندگی خود ناگهان کاهش میل جنسی را تجربه کند، این موضوع لزوماً به معنی آسکشوال بودن نیست.
کاهش جدید میل جنسی میتواند با عوامل مختلفی مانند وضعیت جسمی، داروها، استرس، مشکلات رابطهای یا عوامل روانشناختی ارتباط داشته باشد و باید جداگانه بررسی شود.
بنابراین بهتر است میان: «من معمولاً جاذبه جنسی را تجربه نمیکنم» و «قبلاً جاذبه یا میل جنسی داشتم و اخیراً آن را از دست دادهام» تفاوت قائل شویم.
از کجا بفهمم آسکشوال هستم؟
هیچ آزمایش پزشکی یا تست آنلاین سادهای وجود ندارد که بتواند بهتنهایی تعیین کند یک فرد «آسکشوال است یا نیست».
شناخت این موضوع بیشتر به بررسی تجربه شخصی فرد از جاذبه جنسی مربوط است. میتوانید از خودتان سؤالهایی مانند این بپرسید:
- آیا نسبت به افراد دیگر جاذبه جنسی احساس میکنم؟
- آیا این تجربه برای من وجود داشته یا تقریباً همیشه وجود نداشته است؟
- آیا چیزی که تجربه میکنم جاذبه جنسی است یا جاذبه عاطفی، زیباییشناختی یا حسی؟
- آیا کاهش میل جنسی من جدید است؟
- آیا این تغییر با دارو، استرس، مشکلات جسمی یا مشکلات رابطه همزمان شده است؟
این پرسشها برای خودشناسی مفیدند، اما نباید بهعنوان ابزار تشخیص قطعی استفاده شوند.
آیا تست آسکشوال بودن وجود دارد؟
تستهای آنلاین ممکن است به فرد کمک کنند درباره تجربه خود فکر کند، اما یک پرسشنامه بهتنهایی نمیتواند گرایش جنسی فرد را تشخیص دهد.
اگر پرسشهای یک تست باعث شد فرد درباره تجربه خود کنجکاو شود، میتواند از آن بهعنوان نقطه شروع برای خودشناسی استفاده کند، نه یک تشخیص قطعی.
همچنین اگر مسئله اصلی فرد کاهش ناگهانی میل یا عملکرد جنسی است، بهتر است به جای برچسبگذاری سریع، عوامل جسمی، دارویی، روانشناختی و رابطهای نیز بررسی شوند.
آیا افراد آسکشوال ازدواج میکنند؟
برخی افراد آسکشوال ازدواج میکنند و برخی دیگر ازدواج یا رابطه عاشقانه را ترجیح نمیدهند. این موضوع به ترجیحات فردی و نوع رابطهای که فرد میخواهد بستگی دارد.
در یک رابطه، تفاوت در میزان علاقه به رابطه جنسی میتواند موضوع مهمی باشد؛ بنابراین گفتوگوی صریح درباره مرزها، صمیمیت، نیازهای عاطفی و انتظارات از رابطه اهمیت زیادی دارد.
آیا آسکشوالها از رابطه جنسی متنفرند؟
نه لزوماً. واکنش افراد آسکشوال به رابطه جنسی یکسان نیست. بعضی ممکن است نسبت به رابطه جنسی احساس منفی داشته باشند، برخی نسبت به آن بیتفاوت باشند و برخی در شرایط خاص با رابطه جنسی راحت باشند.
بنابراین: آسکشوال بودن = متنفر بودن از رابطه جنسی نیست.
تعریف آسکشوالیتی بیشتر بر تجربه جاذبه جنسی متمرکز است، نه اینکه فرد نسبت به رفتار جنسی چه احساسی دارد.
تفاوت آسکشوال با بیمیلی جنسی ناگهانی چیست؟
اگر فردی از ابتدا یا برای مدت طولانی جاذبه جنسی بسیار کمی تجربه کرده باشد، ممکن است از اصطلاح آسکشوال برای توصیف تجربه خود استفاده کند.
اما اگر فردی قبلاً میل یا جاذبه جنسی داشته و بهطور ناگهانی آن را از دست داده است، بهتر است موضوع را صرفاً به آسکشوالیتی نسبت ندهد.
تغییرات ناگهانی در میل جنسی میتوانند دلایل مختلفی داشته باشند و در صورت ایجاد ناراحتی یا اختلال در زندگی فرد، بررسی تخصصی میتواند کمککننده باشد.
جمعبندی
آسکشوال (Asexual) به فردی گفته میشود که جاذبه جنسی را تجربه نمیکند یا آن را بسیار کم تجربه میکند. آسکشوال بودن با نداشتن رابطه جنسی، تجرد، کممیلی جنسی یا ناتوانی جنسی یکسان نیست.
همچنین فرد آسکشوال ممکن است جاذبه عاطفی یا رمانتیک داشته باشد و بتواند رابطه صمیمی یا عاشقانه برقرار کند.
در مقابل، «سکشوال» در کاربرد رایج این حوزه معمولاً برای فردی استفاده میشود که جاذبه جنسی را تجربه میکند؛ اصطلاح دقیقتر انگلیسی برای این مفهوم در بسیاری از متون Allosexual است.
مهمترین نکته این است که جاذبه جنسی، میل جنسی، برانگیختگی و رفتار جنسی مفاهیم متفاوتی هستند و نباید صرفاً بر اساس یکی از آنها درباره گرایش جنسی یک فرد نتیجهگیری کرد.
اگر کاهش میل یا جاذبه جنسی بهصورت جدید، شدید یا آزاردهنده ایجاد شده باشد، بهتر است موضوع از نظر عوامل جسمی، دارویی، روانشناختی و رابطهای نیز بررسی شود.