یاسمن نصرتیان
گفتاردرمانگر کودک و متخصص ارزیابی و توانبخشی مشکلات گفتار، زبان و ارتباط.
مشاهده پروفایل
اگر به دنبال مرکز گفتاردرمانی در تهران هستید، احتمالاً یکی از این نگرانیها را دارید: کودک شما دیر شروع به صحبت کرده، گفتارش برای دیگران قابل فهم نیست، بعضی صداها را درست تولید نمیکند، لکنت دارد یا در درک و استفاده از زبان مشکل نشان میدهد. در بزرگسالان نیز مشکلاتی مانند لکنت، اختلال صوت، مشکلات گفتار پس از سکته مغزی یا آسیبهای عصبی میتواند دلیل مراجعه به گفتاردرمانگر باشد.
در کلینیک روانشناسی ذهن آرا در سیدخندان تهران، هدف از ارزیابی اولیه این است که مشخص شود مشکل کودک یا بزرگسال دقیقاً در کدام بخش ارتباط وجود دارد و چه نوع مداخلهای میتواند برای او مناسبتر باشد.
گفتاردرمانگر کودک و متخصص ارزیابی و توانبخشی مشکلات گفتار، زبان و ارتباط.
مشاهده پروفایلگفتار و زبان دو مفهوم کاملاً یکسان نیستند. گفتار بیشتر به نحوه تولید صداها و کلمات مربوط میشود؛ در حالی که زبان شامل درک پیام، استفاده از واژهها، ساخت جمله و انتقال افکار و نیازهاست. صدا نیز به ویژگیهایی مانند کیفیت و تولید صوت مربوط میشود.
به همین دلیل ممکن است فرد:
گفتاردرمانگر ابتدا مشکل را ارزیابی میکند و سپس بر اساس نتیجه ارزیابی، اهداف درمانی را مشخص میکند. ارزیابی میتواند شامل مشاهده مستقیم، گفتوگو با والدین یا فرد، پرسشنامهها و آزمونهای استاندارد باشد.
مراجعه به گفتاردرمانگر فقط مخصوص کودکانی نیست که هنوز صحبت نکردهاند. افراد با مشکلات مختلف ارتباطی و گفتاری ممکن است به ارزیابی تخصصی نیاز داشته باشند.
بنابراین، گفتاردرمانی یک خدمت محدود به دوران کودکی نیست و میتواند از دوران نوزادی تا بزرگسالی و سالمندی مورد استفاده قرار گیرد.
یکی از مهمترین دلایل مراجعه خانوادهها به مرکز گفتاردرمانی کودکان در تهران، نگرانی درباره دیر حرف زدن کودک یا نامفهوم بودن گفتار کودک است.
البته صرفاً دیر صحبت کردن به معنی وجود یک اختلال قطعی نیست. رشد زبان در کودکان با سرعت کاملاً یکسانی اتفاق نمیافتد و برخی کودکان دیرتر از همسالان خود به بعضی milestones میرسند. با این حال، تأخیر مداوم یا وجود چند علامت همزمان ارزش ارزیابی تخصصی دارد. ASHA نیز تأکید میکند که milestones برای آگاهی و تشخیص زمان مراجعه به متخصص طراحی شدهاند و ابزار تشخیص قطعی نیستند.
در ارزیابی کودک باید علاوه بر تعداد کلمات، مواردی مانند درک زبان، استفاده از اشاره و ژست، ارتباط اجتماعی، توانایی دنبال کردن دستورها، ساخت جمله و وضوح گفتار نیز مورد توجه قرار گیرد.
هیچ عدد یا سن واحدی وجود ندارد که بتواند به تنهایی مشخص کند یک کودک حتماً به گفتاردرمانی نیاز دارد. اما برخی نشانهها میتوانند زنگ هشدار باشند.
برای مثال، ASHA و NIDCD در بررسی رشد ارتباطی به مهارتهایی مانند استفاده از ژستها، درک زبان، تولید کلمات، ترکیب کلمات و قابل فهم بودن گفتار در سنین مختلف توجه میکنند.
وجود یکی از این موارد لزوماً به معنی اختلال نیست، اما اگر نگرانی والدین ادامهدار باشد، ارزیابی توسط گفتاردرمانگر انتخاب منطقیتری از صبر کردن بدون بررسی است.
رشد زبان یک روند تدریجی است و مهارتهای مختلف در طول زمان شکل میگیرند. برای نمونه، در محدوده ۱۳ تا ۱۸ ماهگی انتظار میرود مهارتهای ارتباطی و واژگانی کودک در حال گسترش باشد. در بازه ۱۹ تا ۲۴ ماهگی ترکیب کلمات و افزایش واژگان اهمیت بیشتری پیدا میکند. در سالهای بعد نیز پیچیدگی جملهها، درک پرسشها، روایت کردن و قابل فهم بودن گفتار رشد میکند.
در حدود ۲ تا ۳ سالگی، بسیاری از کودکان از عبارتهای دو یا سه کلمهای استفاده میکنند و میتوانند برای درخواست یا جلب توجه از کلمات استفاده کنند. در ۳ تا ۴ سالگی، جملهها پیچیدهتر میشوند و کودک میتواند درباره فعالیتها و تجربیات خود صحبت کند. در ۴ تا ۵ سالگی نیز توانایی روایت کردن، مکالمه و استفاده از ساختارهای زبانی پیچیدهتر میشود.
نکته مهم: این سنین معیار قطعی تشخیص نیستند. هر کودک مسیر رشدی خودش را دارد و تفسیر milestones باید در کنار سایر مهارتهای رشدی انجام شود.
خیر. برخی کودکان دیرتر از همسالان خود شروع به استفاده از کلمات میکنند و بعدها به سطح مورد انتظار میرسند. اما گروهی از کودکان نیز تأخیر زبانی پایدار دارند و ممکن است به حمایت تخصصی نیاز پیدا کنند.
برای همین، بهتر است به جای اینکه والدین صرفاً منتظر بمانند، وضعیت کودک توسط متخصص بررسی شود.
گفتاردرمانگر میتواند بررسی کند که آیا مشکل فقط در تولید گفتار وجود دارد یا درک زبان، بیان زبان، ارتباط اجتماعی و سایر مهارتهای ارتباطی نیز تحت تأثیر قرار گرفتهاند.
این دو اصطلاح گاهی به جای یکدیگر استفاده میشوند، اما تفاوت مهمی دارند.
در اختلال گفتار ممکن است فرد در تولید صحیح صداها، روانی گفتار یا برخی جنبههای تولید کلام مشکل داشته باشد.
در اختلال زبان مشکل میتواند مربوط به فهمیدن زبان یا بیان افکار و نیازها باشد.
برای مثال، کودکی ممکن است صداها را نسبتاً درست تولید کند اما نتواند جمله مناسب بسازد یا دستورهای کلامی را به خوبی درک کند. در مقابل، کودک دیگری ممکن است زبان مناسبی داشته باشد اما در تولید برخی صداها مشکل داشته باشد.
تشخیص دقیق این تفاوت اهمیت زیادی دارد، زیرا اهداف درمانی بر اساس نوع مشکل تعیین میشوند.
مشکلات ارتباطی میتوانند دلایل مختلفی داشته باشند و همیشه نمیتوان یک علت واحد برای آنها مشخص کرد.
برخی عوامل مرتبط عبارتاند از:
برای نمونه، مشکلات شنوایی میتوانند بر رشد گفتار و زبان تأثیر بگذارند؛ بنابراین در صورت وجود نگرانی درباره گفتار کودک، بررسی شنوایی نیز ممکن است بخشی از فرآیند ارزیابی باشد.
خیر. یادگیری بیش از یک زبان به خودی خود باعث اختلال زبان نمیشود. کودکانی که در خانوادههای چندزبانه رشد میکنند نیز میتوانند چند زبان را یاد بگیرند.
اگر کودک واقعاً دارای اختلال رشدی زبان باشد، مشکل میتواند در تمام زبانهایی که استفاده میکند مشاهده شود؛ بنابراین چندزبانه بودن نباید به عنوان علت خودکار تأخیر زبان در نظر گرفته شود.
فرآیند درمان برای همه افراد یکسان نیست. ابتدا گفتاردرمانگر وضعیت فرد را بررسی میکند و بر اساس مشکلات شناساییشده، اهداف درمانی را مشخص میکند.
در کودکان ممکن است اهداف درمان شامل موارد زیر باشد:
درمان باید فردمحور و پویا باشد؛ یعنی پیشرفت کودک به صورت مستمر بررسی شود و اهداف درمانی در صورت نیاز تغییر کنند. ASHA نیز بر ارزیابی مداوم، فردیسازی مداخلات و همکاری با خانواده تأکید میکند.
جلسه درمان تنها بخشی از فرآیند است. کودک باید بتواند مهارتی را که در محیط درمان یاد گرفته، در خانه، مهدکودک، مدرسه و موقعیتهای روزمره نیز استفاده کند.
به همین دلیل گفتاردرمانگر ممکن است تمرینهایی را برای والدین تعیین کند تا در فعالیتهای روزمره با کودک انجام دهند.
برای مثال:
همکاری خانواده با درمانگر میتواند به انتقال مهارتها از اتاق درمان به زندگی واقعی کمک کند.
خیر.
گفتاردرمانی در تمام دورههای زندگی کاربرد دارد.ئنوزادان، کودکان، نوجوانان و بزرگسالان ممکن است به دلایل متفاوتی به خدمات گفتار و زبان نیاز داشته باشند.
برای مثال، در بزرگسالان، گفتاردرمانی میتواند در مشکلاتی مانند آفازی، آپراکسی گفتار، اختلالات صوت، لکنت و برخی مشکلات ارتباطی پس از آسیبهای مغزی یا سکته کاربرد داشته باشد.
بنابراین اگر عبارت «گفتاردرمانی» را فقط با دیر حرف زدن کودک مرتبط میدانید، دامنه واقعی این تخصص بسیار گستردهتر است.
گذشت زمان به این معنی نیست که دیگر هیچ کاری نمیتوان انجام داد.
نوع مشکل، سن فرد، علت اختلال، شدت آن، مهارتهای فعلی و اهداف درمان تعیین میکنند چه نوع مداخلهای مناسب باشد.
در برخی اختلالات رشدی زبان، مشکلات ممکن است با افزایش سن کاملاً ناپدید نشوند و شکل آنها تغییر کند؛ به همین دلیل گاهی حمایت تخصصی در سنین بالاتر نیز لازم است.
در بزرگسالان نیز بسته به علت مشکل، گفتاردرمانی میتواند برای بهبود مهارتهای ارتباطی و عملکرد روزمره مورد استفاده قرار گیرد.
یکی از اشتباهات رایج این است که والدین تصور کنند چون کودک چند کلمه جدید یاد گرفته، دیگر نیازی به ادامه پیگیری ندارد.
اما پیشرفت واقعی فقط به معنی افزایش تعداد کلمات نیست.
باید بررسی شود که کودک آیا میتواند:
به همین دلیل برنامه درمانی باید بر اساس اهداف مشخص تنظیم و پیشرفت آن به صورت دورهای بررسی شود.
اگر به دنبال مرکز گفتاردرمانی در تهران هستید، موقعیت جغرافیایی مرکز، تخصص درمانگر و نحوه ارزیابی اولیه همگی اهمیت دارند.
کلینیک روانشناسی ذهن آرا در منطقه سیدخندان تهران فعالیت میکند و خدمات تخصصی حوزه کودک و خانواده را ارائه میدهد.
در بخش گفتار و زبان، ارزیابی و مداخله باید بر اساس نیازهای فردی مراجع انجام شود و در صورت نیاز، همکاری میان گفتاردرمانگر، روانشناس کودک، متخصصان پزشکی و خانواده شکل بگیرد.
برنامه درمانی پس از ارزیابی مشخص میشود و نمیتوان برای همه کودکان یک نسخه واحد در نظر گرفت.
دو کودک ممکن است هر دو «دیر حرف بزنند»، اما مشکل آنها یکسان نباشد.
کودکی ممکن است عمدتاً در تولید صدا مشکل داشته باشد، در حالی که کودک دیگر درک زبان، واژگان یا مهارتهای ارتباطی ضعیفتری داشته باشد.
بنابراین صرفاً شمردن تعداد کلمات کودک برای تشخیص کافی نیست.
ارزیابی تخصصی کمک میکند نقاط قوت و ضعف کودک مشخص شود و اهداف درمانی واقعبینانهتری تعیین شود. ارزیابی گفتار و زبان معمولاً بر اساس سن، نگرانی خانواده، سابقه رشدی و عملکرد فعلی کودک انجام میشود.
مرکز روانشناسی کودک ذهن آرا
📍 تهران، سیدخندان، خیابان جلفا، خیابان کاویان غربی، پلاک ۵۸
📞 ۰۲۱۲۶۷۲۲۱۴۰
⏰ ساعات کاری: همهروزه ۹ صبح تا ۲۱ شب؛ جمعهها ۱۰ صبح تا ۲۱ شب
اگر در تهران به دنبال گفتاردرمانگر کودک هستید، میتوانید برای دریافت اطلاعات درباره فرآیند ارزیابی و تعیین نوبت با مرکز تماس بگیرید.
گفتاردرمانی محدود به سن خاصی نیست. از نوزادی و کودکی تا نوجوانی و بزرگسالی، افراد ممکن است بر اساس نوع مشکل ارتباطی یا گفتاری به خدمات تخصصی نیاز داشته باشند.
خیر. دیر صحبت کردن همیشه به معنی وجود اختلال نیست. اما اگر تأخیر ادامهدار باشد یا همراه با مشکلات درک زبان، ارتباط اجتماعی، استفاده از ژستها یا سایر مهارتهای ارتباطی باشد، ارزیابی تخصصی توصیه میشود.
اگر والدین نسبت به رشد ارتباطی یا گفتاری کودک نگرانی دارند، لازم نیست تا رسیدن به یک سن خاص منتظر بمانند. milestones میتوانند برای شناسایی زمان مراجعه به متخصص کمککننده باشند، اما تشخیص نهایی باید بر اساس ارزیابی تخصصی انجام شود.
بله. مشکلات شنوایی میتوانند بر رشد گفتار و زبان اثر بگذارند؛ بنابراین در برخی کودکان بررسی شنوایی نیز بخشی از مسیر ارزیابی است.
بله. مشکلات ارتباطی و زبانی میتوانند بخشی از نیازهای برخی کودکان طیف اوتیسم باشند و گفتاردرمانگر میتواند بر مهارتهای ارتباطی، زبان و تعامل اجتماعی کار کند. نوع مداخله باید بر اساس نیازهای همان کودک تعیین شود.
لکنت زبان یکی از حوزههای تخصصی گفتاردرمانی است. نوع و هدف درمان بر اساس سن، الگوی لکنت، شدت مشکل و شرایط فرد تعیین میشود.
خیر. یادگیری چند زبان به خودی خود باعث اختلال زبان نمیشود. اگر کودک دارای اختلال زبان باشد، مشکل ممکن است در زبانهای مختلفی که استفاده میکند دیده شود.
بسته به سن کودک، نوع درمان و نظر درمانگر، میزان مشارکت والدین متفاوت است. با این حال، همکاری خانواده در تمرین و انتقال مهارتها به محیط روزمره میتواند بخش مهمی از فرآیند درمان باشد.
به جای توجه صرف به عبارت «بهترین»، بهتر است به تخصص و آموزش درمانگر، تجربه او در مشکل مورد نظر کودک، کیفیت فرآیند ارزیابی، نحوه تعیین اهداف درمانی، پیگیری پیشرفت و همکاری با خانواده توجه کنید.
اگر کودک شما دیر صحبت میکند، گفتارش نامفهوم است، در درک یا بیان زبان مشکل دارد، لکنت دارد یا در برقراری ارتباط با دیگران دچار مشکل است، ارزیابی گفتار و زبان میتواند نخستین قدم مناسب باشد.
همچنین گفتاردرمانی فقط برای کودکان نیست و افراد بزرگسال نیز در شرایط مختلف میتوانند از خدمات گفتار و زبان استفاده کنند.
در کلینیک روانشناسی ذهن آرا در سیدخندان تهران میتوانید برای بررسی وضعیت کودک یا بزرگسال و دریافت اطلاعات درباره روند ارزیابی و درمان و همچنین گفتاردرمانی آنلاین با مرکز تماس بگیرید.
برای دریافت نوبت و اطلاعات بیشتر با کلینیک ذهن آرا تماس بگیرید: ۰۲۱۲۶۷۲۲۱۴۰
سلام هزینه مشاوره با یک گفتار درمان خوب چقدر هستش؟
چند جلسه گفتار درمانی نیاز هست تا مشکل گفتاری کودک حل بشه . ممنون
سلام خدمت شما
هزینه مشاوره با پزشک ها و متخصص های گفتار درمانگر متفاوت هستش می تونید با راه های ارتباطی ما تماس بگیرید و کامل هزینه ها رو اعلام کنن خدمتتون.
تعداد جلسات گفتار درمانی هم بستگی به اختلالات شخص داره و ممکنه از 3 تا 10 جلسه متغییر باشه این مورد پس از تشخیص پزشک مشخص میشه.
موفق باشید
سلام بچه من خیلی دیر حرف زدن رو شروع کرد و بعد از شروع حرف زدن با مشکلاتی داشت مثلا نمیتونست کلمات رو بدرستی بیان کنه یا بعضی اوقات طوری حرف میزد ما متوجه نمیشدیم و الان بهترین راه حلش اینه که ببریم گفتار درمانی انجام بشه؟