دکتر مجتبی ریاحی
روانشناس بالینی و تراپیست، طرحوارهدرمانگر و متخصص رواندرمانی مشکلات فردی، اضطراب و استرس با رویکرد CBT و طرحوارهدرمانی.
مشاهده پروفایلاگر به دنبال یک تراپیست خوب در تهران هستید، احتمالاً میخواهید درمانگری را پیدا کنید که علاوه بر دانش و تجربه، با مشکل و نیازهای شخصی شما نیز تناسب داشته باشد. انتخاب درمانگر فقط به پیدا کردن فردی با عنوان «روانشناس» یا «تراپیست» محدود نمیشود؛ تخصص، تجربه، رویکرد درمانی، نوع مشکل، شرایط فردی و حتی احساس راحتی شما در رابطه با درمانگر هم اهمیت دارد.

روانشناس بالینی و تراپیست، طرحوارهدرمانگر و متخصص رواندرمانی مشکلات فردی، اضطراب و استرس با رویکرد CBT و طرحوارهدرمانی.
مشاهده پروفایل
دکتری روانشناسی بالینی و تراپیست، متخصص مشاوره و رواندرمانی با رویکرد پذیرش و تعهد (ACT) و پارادوکسدرمانی.
مشاهده پروفایل
روانشناس بالینی و رواندرمانگر، متخصص اختلالات اضطرابی و خلقی و مشاوره فردی با رویکرد CBT و طرحوارهدرمانی.
مشاهده پروفایل
رواندرمانگر و تراپیست متخصص مشکلات فردی و اختلالات بالینی و اضطرابی با تمرکز بر رواندرمانی تحلیلی و مشاوره فردی.
مشاهده پروفایل
روانشناس بالینی و تراپیست، متخصص رواندرمانی مشکلات فردی و اختلالات بالینی و اضطرابی و ارائه مشاوره فردی.
مشاهده پروفایل
روانشناس بالینی و رواندرمانگر متخصص اختلالات بالینی و شخصیت و درمان مشکلات فردی، هیجانی و اضطرابی.
مشاهده پروفایل
روانشناس بالینی و تراپیست با رویکرد CBT و طرحوارهدرمانی، متخصص رواندرمانی مشکلات فردی، اضطراب و استرس.
مشاهده پروفایل
روانپزشک و متخصص اعصاب و روان، متخصص ارزیابی و درمان دارویی اختلالات روانشناختی و مشکلاتی مانند اضطراب.
مشاهده پروفایل
روانشناس بالینی و تراپیست، طرحوارهدرمانگر متخصص مشاوره فردی، زوجدرمانی و رواندرمانی مشکلات بالینی و اضطرابی.
مشاهده پروفایل
روانپزشک و متخصص اعصاب و روان، متخصص ارزیابی و درمان دارویی اختلالات روانی و مشکلات سلامت روان از جمله اضطراب.
مشاهده پروفایلدرمان میتواند به صورت حضوری یا آنلاین انجام شود و انتخاب بین این دو روش به شرایط فردی، دسترسی و نوع خدمات موردنیاز بستگی دارد. منابع تخصصی مانند American Psychological Association و National Institute of Mental Health نیز هنگام انتخاب درمانگر بر عواملی مانند صلاحیت حرفهای، تجربه، حوزه تخصصی، روش درمان و شکلگیری رابطهای مبتنی بر اعتماد تأکید میکنند.
اگر نمیدانید کدام درمانگر برای شما مناسبتر است، در ادامه ابتدا معیارهای انتخاب تراپیست خوب در تهران را بررسی میکنیم و سپس به تفاوت درمانگران، روشهای درمانی، درمان آنلاین و مواردی که هنگام شروع درمان باید در نظر بگیرید میپردازیم.
برای انتخاب تراپیست، صرفاً مطالعه یک مقاله کافی نیست. بهتر است بتوانید اطلاعات مربوط به درمانگران را با توجه به مشکل و نیاز خود بررسی کنید.
در مرکز مشاوره و روانشناسی ذهنآرا، درمانگران ذهن آرا در حوزههای مختلف سلامت روان فعالیت میکنند و بسته به تخصص خود خدماتی مانند مشاوره فردی، زوجدرمانی، خانوادهدرمانی، کودک و نوجوان و رواندرمانی ارائه میدهند. هنگام انتخاب درمانگر، بهتر است به موارد زیر در پروفایل او توجه کنید:
اگر هنوز مطمئن نیستید چه نوع درمانگری برای شما مناسب است، میتوانید ابتدا مشکل اصلی خود را مشخص کنید و سپس درمانگر را بر اساس حوزه تخصصی انتخاب کنید.

«تراپیست خوب» لزوماً به معنای درمانگری با یک ویژگی خاص یا فردی که برای همه بهترین انتخاب باشد نیست. درمانگر مناسب باید از نظر علمی و حرفهای صلاحیت لازم را داشته باشد و در عین حال با مشکل، هدف و شرایط مراجع تناسب داشته باشد.
بر اساس راهنمای American Psychological Association، پس از بررسی صلاحیت و شایستگی درمانگر، احساس راحتی و شکلگیری رابطه مناسب میان مراجع و روانشناس نیز اهمیت زیادی دارد.
یک درمانگر حرفهای معمولاً:
بنابراین هنگام جستجوی تراپیست خوب در تهران بهتر است به جای تمرکز صرف بر عنوان «بهترین»، بررسی کنید کدام درمانگر برای مشکل شما مناسبتر است.
عبارت «بهترین تراپیست» برای همه افراد یک معنی ندارد. درمانگری که برای درمان اضطراب تخصص مناسبی دارد، الزاماً بهترین انتخاب برای زوجدرمانی یا مشکلات کودک نیست.
برای انتخاب آگاهانه، این سؤالها را از خود بپرسید:
اولین معیار، ارتباط حوزه کاری درمانگر با مشکل شماست. برای مثال، اگر مشکل اصلی شما اضطراب است، بهتر است درمانگری را انتخاب کنید که تجربه کار با مشکلات اضطرابی داشته باشد. اگر مسئله شما رابطه عاطفی است، تجربه در زوجدرمانی میتواند اهمیت بیشتری داشته باشد.
NIMH نیز توصیه میکند هنگام انتخاب درمانگر درباره تجربه او در زمینه مشکل مشخص فرد و گروه سنی مراجع سؤال شود.
رویکرد درمانی باید با مشکل و هدف درمان تناسب داشته باشد. برخی درمانگران در رویکردهایی مانند CBT، ACT، طرحوارهدرمانی، رواندرمانی تحلیلی یا سایر رویکردهای رواندرمانی آموزش دیدهاند.
مهم این است که بدانید درمانگر از چه روشی استفاده میکند و چرا آن روش را برای مشکل شما مناسب میداند.
تعداد سالهای فعالیت به تنهایی کافی نیست. تجربه مرتبط با مشکل شما اهمیت بیشتری دارد. برای مثال، اگر به دنبال درمان مشکلات رابطه هستید، بهتر است علاوه بر سابقه کلی درمانگر، تجربه او در زوجدرمانی و مسائل ارتباطی را نیز بررسی کنید.
رابطه درمانی یکی از بخشهای مهم فرایند رواندرمانی است. مراجع باید بتواند درباره موضوعات شخصی خود تا حد مناسبی احساس امنیت و راحتی داشته باشد.
APA نیز بر اهمیت تناسب و ارتباط مناسب میان درمانگر و مراجع تأکید میکند. این موضوع به این معنا نیست که از همان جلسه اول باید احساس کنید تمام مشکلات شما حل شده است؛ بلکه مهم است بتوانید با درمانگر ارتباط حرفهای و قابل اعتمادی شکل دهید.
یکی از سادهترین راهها برای انتخاب درمانگر، شروع از مشکل اصلی است.
اگر نگرانی مداوم، تنش، ترس، نشخوار فکری یا استرس عملکرد روزانه شما را مختل کرده است، میتوانید به دنبال درمانگری باشید که در حوزه اضطراب و اختلالات مرتبط تجربه داشته باشد.
درمان اضطراب معمولاً با رواندرمانی و در برخی شرایط با دارودرمانی یا ترکیبی از روشها مدیریت میشود. NIMH نیز رواندرمانی را یکی از گزینههای اصلی درمان اضطراب معرفی میکند.
کاهش انرژی، بیانگیزگی، احساس غم طولانیمدت، اختلال خواب، کاهش تمرکز یا از دست دادن علاقه به فعالیتهای قبلی میتواند نشانهای از مشکلات خلقی باشد.
در چنین شرایطی بهتر است درمانگر تجربه مرتبط با افسردگی و مشکلات خلقی داشته باشد.
درمان افسردگی میتواند شامل رواندرمانی، دارودرمانی یا ترکیبی از آنها باشد و انتخاب روش به شرایط فرد بستگی دارد.
اگر مشکل اصلی شما تعارضهای مکرر، فاصله عاطفی، خیانت، اختلاف درباره ازدواج، ارتباط ناکارآمد یا تصمیمگیری درباره ادامه رابطه است، بهتر است به دنبال درمانگری باشید که در کلینیک زوجدرمانی و مشکلات رابطهای تجربه داشته باشد.
در صورت وجود افکار مزاحم و رفتارهای تکراری، انتخاب درمانگری که با درمان اختلال وسواس و روشهای مناسب این اختلال آشنایی داشته باشد اهمیت زیادی دارد.
میتوانید برای مطالعه بیشتر درباره درمان وسواس اطلاعات بیشتری دریافت کنید.
برای کودک و نوجوان، صرفاً انتخاب یک روانشناس بزرگسال کافی نیست. بهتر است درمانگر تجربه و آموزش مرتبط با گروه سنی کودک یا نوجوان داشته باشد و بتواند نقش والدین را نیز در فرایند درمان در نظر بگیرد.
مشاوره کودک و نوجوان باید توسط متخصصی انجام شود که با نیازهای رشدی و شرایط سنی کودک آشنایی دارد.
طلاق، سوگ، مهاجرت، تغییر شغلی، شکست عاطفی، مشکلات خانوادگی یا سایر تغییرات مهم زندگی ممکن است باعث فشار روانی شوند.
در این شرایط، درمانگر میتواند به فرد کمک کند شرایط خود را بهتر بررسی کرده و مهارتهای سازگاری مؤثرتری ایجاد کند.
تحصیلات و صلاحیت حرفهای اولین موضوعی است که باید بررسی شود. APA نیز هنگام انتخاب روانشناس توصیه میکند درباره مجوز، سابقه فعالیت و حوزه تخصصی متخصص سؤال شود.
تجربه عمومی مهم است، اما تجربه در حوزه مشکل شما اهمیت بیشتری دارد.
درمانگر باید بتواند توضیح دهد از چه رویکردی استفاده میکند و این روش چه ارتباطی با هدف درمان دارد.
اعتماد و احساس راحتی از عوامل مهم در رابطه درمانی هستند. NIMH نیز بر اهمیت اعتماد و ارتباط مناسب میان درمانگر و مراجع تأکید میکند.
اطلاعات مطرحشده در رواندرمانی باید طبق اصول حرفهای و قوانین مربوطه محافظت شود. در عین حال، محرمانگی مطلق نیست و بسته به قوانین و شرایط خاص ممکن است استثناهایی وجود داشته باشد. بنابراین میتوانید پیش از شروع درمان درباره نحوه حفظ محرمانگی و حدود آن سؤال کنید.
درمانگر باید بتواند درباره هدف جلسات، روند درمان و نحوه بررسی پیشرفت با مراجع صحبت کند. NIMH نیز پیشنهاد میکند درباره اهداف درمان، تعداد یا بازه احتمالی جلسات و نحوه ارزیابی پیشرفت سؤال شود.
انتخاب بین درمان حضوری و آنلاین به شرایط فردی و نوع خدمات موردنیاز بستگی دارد. درمان آنلاین میتواند برای افرادی که محدودیت رفتوآمد دارند، خارج از تهران زندگی میکنند یا ترجیح میدهند جلسات را از فضای شخصی خود دریافت کنند، گزینه مناسبی باشد.
APA به مزایایی مانند صرفهجویی در زمان رفتوآمد، دسترسی آسانتر و امکان دریافت خدمات برای افرادی که دسترسی به مطب برایشان دشوار است اشاره میکند. در عین حال، انتخاب آنلاین باید با توجه به صلاحیت درمانگر، امنیت ارتباط و تناسب این روش با شرایط فرد انجام شود.
بنابراین نمیتوان گفت درمان آنلاین همیشه بهتر یا همیشه ضعیفتر از درمان حضوری است. مهم این است که روش انتخابی با شرایط شما و خدمات موردنیازتان هماهنگ باشد.
اگر قصد استفاده از تراپیست آنلاین را دارید، قبل از شروع چند موضوع را بررسی کنید:
APA نیز در راهنمای انتخاب درمان آنلاین بر بررسی صلاحیت درمانگر، محرمانگی، امنیت و تناسب خدمات آنلاین با نیاز فرد تأکید کرده است.
این اصطلاحات همیشه به یک معنا استفاده نمیشوند و قوانین مربوط به عنوانها و حدود فعالیت متخصصان ممکن است بسته به کشور و نظام حرفهای متفاوت باشد.
به صورت کلی:
روانشناس فردی است که در حوزه روانشناسی آموزش دانشگاهی و حرفهای دارد و بسته به تخصص و مجوز خود میتواند در ارزیابی و خدمات روانشناختی فعالیت کند.
روانپزشک پزشک متخصص سلامت روان است و در چارچوب صلاحیت پزشکی خود میتواند دارو تجویز کند.
تراپیست یا درمانگر اصطلاحی عمومیتر برای فردی است که خدمات رواندرمانی یا گفتاردرمانی ارائه میدهد؛ بنابراین هنگام انتخاب بهتر است به جای توجه صرف به عنوان، تحصیلات، صلاحیت، تجربه و حوزه تخصصی فرد را بررسی کنید.
اگر درباره تفاوت این متخصصان بیشتر میخواهید بدانید، میتوانید صفحه تفاوت روانشناس و روانپزشک را مطالعه کنید.
هزینه جلسات رواندرمانی یک عدد ثابت برای همه درمانگران نیست و میتواند به عواملی مانند تخصص و سابقه درمانگر، نوع خدمت، مدت جلسه، حضوری یا آنلاین بودن جلسه و شرایط مرکز بستگی داشته باشد.
بنابراین هنگام انتخاب تراپیست بهتر است فقط قیمت را معیار قرار ندهید و در کنار هزینه، تخصص درمانگر و تناسب او با مشکل خود را نیز بررسی کنید.
پیش از شروع درمان میتوانید درباره هزینه هر جلسه، مدت جلسه، نحوه پرداخت، شرایط لغو یا جابهجایی جلسه و سایر هزینههای احتمالی سؤال کنید.
لازم نیست مشکلات روانی حتماً به مرحله بسیار شدید برسند تا مراجعه به درمانگر منطقی باشد.
اگر مشکلاتی مانند اضطراب، غم و ناامیدی طولانی، مشکلات رابطه، نگرانی مداوم، اختلال در عملکرد روزانه، تغییرات قابل توجه در خواب یا تمرکز یا یک بحران مهم زندگی باعث شدهاند عملکرد معمول شما تحت تأثیر قرار بگیرد، صحبت با یک متخصص سلامت روان میتواند مفید باشد.
APA نیز از جمله موقعیتهایی مانند احساس طولانیمدت درماندگی و غم، اختلال در فعالیتهای روزمره و نگرانی شدید را از شرایطی میداند که میتوان دریافت کمک حرفهای را در نظر گرفت.
اگر فردی در معرض خطر فوری آسیب به خود یا دیگران است، جستجوی کمک فوری و خدمات اورژانسی محلی اهمیت بیشتری از نوبت معمول رواندرمانی دارد.
روش درمانی به مشکل، آموزش و تجربه درمانگر و هدف درمان بستگی دارد.
CBT بر ارتباط میان افکار، احساسات و رفتار تمرکز دارد و در بسیاری از مشکلات روانشناختی مورد استفاده قرار میگیرد.
درمان شناختی رفتاری CBT یکی از رویکردهایی است که در درمان طیف متنوعی از مشکلات مورد استفاده قرار میگیرد.
ACT بر افزایش انعطافپذیری روانشناختی، پذیرش تجربههای درونی و حرکت در جهت ارزشهای فرد تمرکز دارد.
در رویکردهای تحلیلی، تجربههای گذشته، الگوهای ارتباطی و فرایندهای روانشناختی عمیقتر میتوانند مورد بررسی قرار گیرند.
برای آشنایی بیشتر با رواندرمانی تحلیلی میتوانید صفحه اختصاصی آن را ببینید.
وقتی مشکل اصلی به رابطه زوجین یا خانواده مربوط است، درمانگر میتواند به جای تمرکز صرف بر یک فرد، الگوهای ارتباطی و تعامل میان افراد را بررسی کند.
مطالعه بیشتر درباره خانوادهدرمانی و گروهدرمانی میتواند به انتخاب آگاهانهتر خدمات کمک کند.
نه لزوماً. اولین جلسه معمولاً برای آشنایی، بررسی مشکل، تعیین هدف و ارزیابی اولیه مناسب بودن مسیر درمان است. ممکن است شکلگیری اعتماد و شناخت متقابل به زمان نیاز داشته باشد.
با این حال، اگر بعد از مدت معقولی احساس کردید ارتباط درمانی شکل نمیگیرد، تخصص درمانگر با نیاز شما هماهنگ نیست یا درباره مسیر درمان ابهام جدی وجود دارد، میتوانید این موضوع را با درمانگر مطرح کنید و در صورت نیاز گزینههای دیگری را بررسی کنید.
NIMH نیز توصیه میکند اگر پس از مدت معقولی احساس میکنید وضعیت شما بهتر نمیشود، درباره این مسئله با درمانگر صحبت کنید و در صورت نیاز متخصص یا رویکرد دیگری را بررسی کنید.
مرکز مشاوره و روانشناسی ذهنآرا با همکاری متخصصان حوزه سلامت روان، خدمات مشاوره و رواندرمانی را به صورت حضوری و آنلاین ارائه میدهد. خدمات مرکز شامل مواردی مانند:
برای انتخاب درمانگر، ابتدا مشکل یا هدف اصلی خود را مشخص کنید و سپس درمانگری را انتخاب کنید که تخصص و تجربه مرتبط با نیاز شما داشته باشد.
برای انتخاب تراپیست خوب در تهران، ابتدا مشکل و هدف خود را مشخص کنید و سپس تخصص، تجربه، رویکرد درمانی، صلاحیت حرفهای، نوع خدمات و تناسب ارتباطی درمانگر را بررسی کنید. احساس راحتی و اعتماد نیز بخش مهمی از انتخاب درمانگر است.
یک درمانگر نمیتواند برای همه افراد بهترین گزینه باشد. انتخاب مناسب به مشکل، هدف درمان، تخصص درمانگر، رویکرد درمانی و میزان تناسب میان مراجع و درمانگر بستگی دارد.
تخصص مرتبط، تجربه، صلاحیت حرفهای، استفاده از روش درمانی مناسب، رعایت اصول حرفهای و محرمانگی، توانایی ایجاد رابطه درمانی مناسب و داشتن مسیر مشخص برای درمان از معیارهای مهم انتخاب درمانگر هستند.
درمان آنلاین میتواند برای بسیاری از افراد گزینه مناسبی باشد، اما مناسب بودن آن به شرایط فرد، نوع مشکل، صلاحیت درمانگر و نحوه ارائه خدمات بستگی دارد. APA نیز توصیه میکند پیش از شروع درمان آنلاین درباره صلاحیت درمانگر، امنیت و محرمانگی خدمات و تناسب آن با نیاز خود سؤال کنید.
میتوانید درباره تحصیلات و صلاحیت حرفهای، تجربه در مشکل شما، رویکرد درمانی، هدف درمان، نحوه ارزیابی پیشرفت، تعداد یا بازه احتمالی جلسات، هزینه و شرایط محرمانگی سؤال کنید. NIMH نیز مجموعهای مشابه از این سؤالات را برای گفتوگوی اولیه با درمانگر پیشنهاد میکند.
هزینه به عواملی مانند تخصص و تجربه درمانگر، نوع جلسه، مدت جلسه، حضوری یا آنلاین بودن و شرایط مرکز بستگی دارد. بهتر است قبل از شروع درمان هزینه و شرایط پرداخت را از مرکز یا درمانگر سؤال کنید.
تعداد جلسات برای همه افراد یکسان نیست و به نوع مشکل، شدت آن، هدف درمان، رویکرد درمانی و روند پیشرفت بستگی دارد. به همین دلیل بهتر است به جای یک عدد ثابت، درباره هدف و برنامه درمان با درمانگر صحبت کنید.
اگر احساس میکنید ارتباط درمانی مناسبی شکل نگرفته، میتوانید ابتدا موضوع را با درمانگر مطرح کنید. اگر پس از بررسی همچنان تناسب لازم وجود نداشت، انتخاب درمانگر دیگری نیز میتواند گزینه مناسبی باشد. رابطه و اعتماد مناسب از عوامل مهم در فرایند درمان هستند.
انتخاب تراپیست خوب در تهران بیشتر از آنکه به پیدا کردن فردی با عنوان «بهترین» وابسته باشد، به پیدا کردن درمانگری مربوط است که برای مشکل و شرایط شما مناسب باشد.
قبل از انتخاب، تخصص و تجربه درمانگر، رویکرد درمانی، صلاحیت حرفهای، نوع خدمات، هزینه، امکان درمان آنلاین یا حضوری و مهمتر از همه شکلگیری رابطهای امن و قابل اعتماد را بررسی کنید.
اگر چند گزینه پیش روی شماست، میتوانید ابتدا مشکل اصلی خود را مشخص کنید و سپس درمانگران را بر اساس حوزه تخصصی، تجربه و روش درمان با یکدیگر مقایسه کنید. هدف از انتخاب تراپیست، پیدا کردن فردی نیست که برای همه «بهترین» باشد؛ هدف پیدا کردن درمانگر مناسب برای شما و هدف درمانی شماست.