خیانت در بیماران دوقطبی | رفتار زنان دوقطبی و روابط عاشقانه

بیماری دوقطبی نه تنها بر خلق و خو و رفتار فرد تأثیر می‌گذارد، بلکه می‌تواند روابط عاشقانه و زندگی زناشویی او را نیز تحت تاثیر قرار دهد. یکی از موضوعات حساس در این زمینه، خیانت در بیماران دوقطبی است که گاهی به دلیل نوسانات خلقی، احساس عدم ارضای عاطفی یا رفتارهای تکانشی رخ می‌دهد. در این مقاله، به بررسی علل خیانت در بیماران دوقطبی، به ویژه زنان دوقطبی، و راهکارهای حفظ رابطه و مدیریت اعتماد پرداخته‌ایم تا بتوانید روابط خود را بهتر درک و مدیریت کنید.

آشنایی با بیماری دوقطبی

تعریف و انواع اختلال دوقطبی

اختلال دوقطبی، یک بیماری روانی مزمن است که با نوسانات شدید خلقی، از افسردگی عمیق تا هیجان و شیدایی، مشخص می‌شود. این اختلال نه تنها بر حال روحی فرد تأثیر می‌گذارد، بلکه می‌تواند رفتارها، تصمیم‌گیری‌ها و روابط بین فردی او را نیز تحت تأثیر قرار دهد (American Psychiatric Association, 2013).

انواع اختلال دوقطبی شامل:

• دوقطبی نوع ۱ (Bipolar I): حداقل یک دوره شیدایی کامل، با یا بدون دوره‌های افسردگی ماژور.

• دوقطبی نوع ۲ (Bipolar II): دوره‌های افسردگی ماژور همراه با هیپومانیا (شیدایی خفیف‌تر).

• چرخه سریع (Rapid Cycling): چهار یا چند دوره شیدایی یا افسردگی در یک سال.

• سایر انواع: اختلالات خلقی با ویژگی‌های دوقطبی که در دسته‌بندی DSM-5 ذکر شده‌اند.

(مقایسه دوقطبی نوع ۱ و دوقطبی نوع ۲)

تأثیر نوسانات خلقی بر رفتار و تصمیم‌گیری

اختلالات خلقی شدید می‌توانند رفتارهای تکانشی، تصمیم‌گیری غیرمنطقی و واکنش‌های هیجانی را تشدید کنند. مطالعات نشان می‌دهند که افراد مبتلا به اختلال دوقطبی در دوره شیدایی ممکن است ریسک‌پذیری بالا، تکانشگری و کاهش کنترل بازدارنده داشته باشند که بر روابط عاطفی و تصمیمات عاشقانه تأثیر می‌گذارد (Miklowitz et al., 2008; Geddes & Miklowitz, 2013).

خیانت در بیماران دوقطبی

آیا بیماران دوقطبی بیشتر خیانت می‌کنند؟

تحقیقات نشان داده‌اند که نوسانات خلقی و رفتار تکانشی در بیماران دوقطبی می‌تواند گاهی به روابط پرخطر و حتی خیانت منجر شود. با این حال، این موضوع به این معنا نیست که همه بیماران دوقطبی خیانت می‌کنند؛ بلکه برخی ویژگی‌ها مانند تکانشگری، جستجوی هیجان و ضعف در کنترل تکانه می‌توانند خطر خیانت را افزایش دهند (Henry et al., 2001; Leverich et al., 2002).

علل روانشناختی خیانت در بیماران دوقطبی

چند عامل روانشناختی مرتبط با خیانت در بیماران دوقطبی شامل:

• تکانشگری و جستجوی هیجان: بیماران در دوره شیدایی ممکن است تصمیمات عجولانه یا پرخطر بگیرند.

• نیاز به تأیید و توجه: نوسانات خلقی می‌تواند باعث شود فرد برای جبران احساس خالی بودن یا عدم امنیت عاطفی، به دنبال توجه بیشتر باشد.

• مشکلات ارتباطی و کنترل خشم: دوره‌های افسردگی یا شیدایی ممکن است توانایی مدیریت تعارض و ارتباط سالم را کاهش دهد (American Psychological Association, 2019).

آمار خیانت در بیماران دوقطبی

اگرچه آمارهای اخیر در مورد خیانات در بیماران دوقطبی بسیار ناچیز است، اما مطالعه ای در سال ۱۹۷۵ که به بررسی تجربه های جنسی در طول عمر پرداخت، نشان داد که خیانت در بین افراد دارای دو قطبی بیشتر است. طبق این ارقام، بیش فعالی جنسی در ۵۷٪ افرادی که شیدایی را تجربه کرده اند گزارش شده است، در حالی که ۲۹٪ از افراد مبتلا به اختلال دوقطبی ۱۰ بار یا بیشتر به همسر خود خیانت کرده اند.

آمار مربوط به خیانت در بیماران دوقطبی می تواند تامل برانگیز باشد، و اغلب احساس می شود رابطه ای که بیماری روانی یکی از عوامل موجود در آن است، شانسی برای موفقیت ندارد.

خوشبختانه مشکل ساز ترین و خطرناک ترین علائم اختلال دوقطبی، آسان ترین علائم قابل درمان است. به عنوان مثال، فاز شیدایی در اختلال دوقطبی با دارودرمانی اختلال دوقطبی، کنترل و تثبیت می شود، به شرطی که به توصیه های پزشک خود عمل کرده و برنامه درمانی خود را دنبال کنید.

تفاوت خیانت ناشی از نوسانات خلقی با خیانت آگاهانه

• خیانت ناشی از نوسانات خلقی: معمولاً در دوره شیدایی یا هیپومانیا اتفاق می‌افتد، با تصمیمات ناگهانی و بدون برنامه‌ریزی قبلی.

• خیانت آگاهانه: تصمیمی عمدی و کنترل شده است که مستقل از نوسانات خلقی گرفته می‌شود.

این تفاوت برای مشاوران و زوج‌ها مهم است، زیرا برخورد و درمان رابطه بسته به علت خیانت متفاوت خواهد بود (Bauer et al., 2006).

رفتار زنان دوقطبی در روابط عاشقانه

ویژگی‌های شخصیتی و رفتاری زنان دوقطبی

زنان دوقطبی ممکن است در روابط عاشقانه ویژگی‌هایی مانند حساسیت بالا، هیجان‌پذیری، تکانشگری و تغییرات خلقی سریع داشته باشند. این ویژگی‌ها می‌توانند رفتارهای شدید عاطفی، تصمیمات لحظه‌ای و گاهی واکنش‌های غیرمنتظره در رابطه ایجاد کنند (Miklowitz et al., 2008).
مطالعات نشان می‌دهند که زنان دوقطبی در دوره شیدایی ممکن است انرژی و هیجان زیادی برای برقراری روابط داشته باشند و حتی رفتارهای پرخطر مانند جستجوی هیجان یا توجه بیش از حد را نشان دهند، در حالی که در دوره افسردگی ممکن است انزوا، بی‌تفاوتی یا کاهش انگیزه در رابطه مشاهده شود (Geddes & Miklowitz, 2013).

تأثیر خلق و خوی دوقطبی بر تصمیمات عاطفی

نوسانات خلقی می‌تواند منجر به تصمیمات عجولانه و پرخطر در روابط شود، از جمله:

• شروع رابطه جدید بدون فکر قبلی

• واکنش‌های شدید به مشکلات و تعارض‌ها

• افزایش احتمال خیانت یا رفتارهای هیجانی

این رفتارها ناشی از کاهش کنترل بازدارنده و تکانشگری مرتبط با نوسانات خلقی است و نه لزوماً تمایل به آسیب رساندن به شریک زندگی (Henry et al., 2001).

چگونه زنان دوقطبی می‌توانند روابط سالم داشته باشند

روانشناسان توصیه می‌کنند:

1. پایش خلق و هیجان: ثبت تغییرات خلقی در دفترچه یا اپلیکیشن می‌تواند آگاهی بیشتری از دوره‌های شیدایی و افسردگی بدهد.

2. مدیریت تکانشگری: آموزش مهارت‌های مقابله‌ای و تأمل قبل از تصمیم‌گیری‌های هیجانی.

3. ارتباط باز و صادقانه با شریک زندگی: توضیح دادن شرایط بیماری و اثر آن بر رفتارها می‌تواند درک متقابل را افزایش دهد.

4. مشاوره زوجین و درمان دارویی در صورت نیاز: ترکیب درمان دارویی و روان‌درمانی می‌تواند نوسانات خلقی و رفتارهای تکانشی را کاهش دهد (American Psychological Association, 2019).

عشق و رابطه در بیماران دوقطبی

تفاوت تجربه عشق در بیماران دوقطبی با افراد عادی

افراد دوقطبی ممکن است شدت هیجانات عاشقانه بیشتری تجربه کنند. دوره شیدایی می‌تواند باعث شود عشق، هیجان و وابستگی به شدت افزایش یابد، در حالی که دوره افسردگی ممکن است باعث بی‌تفاوتی، سردی عاطفی و فاصله‌گیری شود (Miklowitz & Johnson, 2006).
این تفاوت‌ها باعث می‌شود که روابط بیماران دوقطبی ناهمگون و گاهی پرچالش باشد و شریک زندگی نیاز به آگاهی و صبر بیشتری داشته باشد.

راهکارهای مدیریت هیجانات و احساسات در رابطه

1. آگاهی از چرخه خلقی: شناخت دوره شیدایی و افسردگی به مدیریت هیجانات و جلوگیری از تصمیمات لحظه‌ای کمک می‌کند.

2. تمرین مهارت‌های تنظیم هیجان: تکنیک‌هایی مانند تنفس عمیق، مدیتیشن و تمرین‌های شناختی می‌تواند شدت هیجانات را کاهش دهد.

3. ارتباط شفاف با شریک زندگی: گفتگو درباره نیازها، مرزها و احساسات، احتمال سوءتفاهم و تنش را کاهش می‌دهد.

4. درمان ترکیبی: ترکیب روان‌درمانی و دارودرمانی باعث کاهش نوسانات خلقی و افزایش ثبات در روابط می‌شود (Geddes & Miklowitz, 2013; Bauer et al., 2006).

راهکارهای پیشگیری و مدیریت خیانت در بیماران دوقطبی

اهمیت درمان و پایش خلقی

تحقیقات نشان می‌دهند که پایش نوسانات خلقی و درمان دارویی منظم نقش کلیدی در کاهش رفتارهای تکانشی و پرخطر از جمله خیانت دارد (Geddes & Miklowitz, 2013). درمان ترکیبی دارویی و روان‌درمانی می‌تواند به بیمار کمک کند:

• ثبات خلقی بیشتر

• کاهش تکانشگری و رفتارهای هیجانی

• مدیریت بهتر روابط عاشقانه

آموزش مهارت‌های ارتباطی و حل تعارض

روانشناسان توصیه می‌کنند که بیماران دوقطبی و شرکای آن‌ها مهارت‌های گفت‌وگوی سالم، حل تعارض و مدیریت هیجانات را تمرین کنند. این مهارت‌ها شامل:

• بیان نیازها و احساسات بدون حمله یا خشم

• گوش دادن فعال و همدلی

• استفاده از روش‌های حل مسئله به جای واکنش‌های تکانشی

ایجاد حمایت اجتماعی و زوج درمانی

حمایت خانواده و مشاوره زوجین می‌تواند فهم و پذیرش متقابل را افزایش دهد. مطالعات نشان داده‌اند که حضور یک شبکه حمایتی و جلسات زوج‌درمانی منظم می‌تواند:

• کاهش نوسانات هیجانی رابطه

• افزایش تعهد و رضایت در رابطه

• پیشگیری از رفتارهای پرخطر و خیانت

نکات مهم برای زوج‌ها و مراقبین

پایبندی به درمان

برای کاهش خطر رفتارهای پرخطر، تداوم در مصرف داروها و پیگیری روان‌درمانی ضروری است. قطع یا تغییر خودسرانه دارو می‌تواند باعث افزایش تکانشگری و اختلال در روابط شود.

شناخت علائم هشدار

علائم هشدار شامل:

• تصمیمات تکانشی ناگهانی

• جستجوی هیجان بیش از حد

• تغییرات شدید در وابستگی یا علاقه به شریک
  تشخیص این علائم به موقع می‌تواند پیشگیری از بحران‌ها و رفتارهای پرخطر را ممکن کند.

آموزش مهارت‌های خودتنظیمی

تکنیک‌های شناختی–رفتاری و مدیتیشن می‌توانند به بیماران کمک کنند تا:

• هیجانات شدید را کنترل کنند

• پاسخ‌های سالم به تنش و تعارض داشته باشند

• رفتارهای تکانشی مانند خیانت را کاهش دهند.

جلوگیری از خیانت در دو قطبی ها

هنگامی که همسر یک فرد دو قطبی به روان درمانان به منظور کسب راه حل های مفید برای ادامه ارتباط آرامش بخش با همسر دو قطبی خود مراجعه می کند، عمدتا کارشناسان رفتار درمان به این افراد برخی از تکنیک های ابتدایی را برای بررسی سطح بیماری و به منظور آزمون و خطا پیشنهاد می کنند.

تلاش برای جلوگیری از خیانت در بیماران دو قطبی نیز دیگر عاملی است که سبب مراجعه اطرافیان و همسر افراد دو قطبی به روانشناسان می شود.

روانشناسان معتقدند با انجام برخی از امور زیر و نشان دادن رفتارهای ذکر شده می توان تا حدود زیادی از شدت این بیماری در این افراد کاست و سبب ایجاد آرامش بیشتر در رابطه شد:

• ایجاد فضای آرام برای استراحت و خواب بیشتر
• انجام فعالیت های تفریحی مشترک
• تخلیه انرژی با استفاده از ورزش های معمولی مانند پیاده روی
• کنترل رفتارهای فرد دو قطبی با محبت و توجه بیشتر
• در دست گرفتن اقدامات و تصمیمات او به صورت غیر مستقیم
• تلاش برای متقاعد ساختن فرد به مراجعه به دکتر درمان دوقطبی

اگر هنوز هم خود (یا شریک زندگی خود) درگیر رفتارهای مخربی مانند دروغ گفتن و داشتن رابطه جنسی خارج از رابطه دو نفره تان هستید، ممکن است بخواهید مشاوره ای را در نظر بگیرید. چه تنها باشید و چه با شریک زندگی خود، یک درمانگر یا یک مشاور می تواند به شما کمک کند و دلایل اساسی خیانت زنان دوقطبی و خیانت در بیماران دوقطبی را درک کنید و در عین حال به شما در شناسایی و جلوگیری از عوامل تحریک کننده کمک کننده می باشد.

سوالات متداول

۱. آیا همه بیماران دوقطبی خیانت می‌کنند؟
خیر، تنها برخی ویژگی‌ها مانند تکانشگری و نوسانات خلقی شدید ممکن است خطر رفتار پرخطر از جمله خیانت را افزایش دهند. بسیاری از بیماران دوقطبی روابط پایدار و سالم دارند (Miklowitz et al., 2008).

۲. چگونه می‌توان خیانت را در این بیماران پیشگیری کرد؟
پایش خلق، درمان منظم، آموزش مهارت‌های ارتباطی، زوج‌درمانی و حمایت اجتماعی مؤثرترین راهکارها هستند.

۳. چه زمانی نیاز به مشاوره حرفه‌ای داریم؟
اگر نوسانات خلقی شدید، رفتارهای تکانشی، پرخاشگری یا خیانت مکرر مشاهده شد، مراجعه به روانشناس یا روانپزشک متخصص ضروری است.